Praca w wysokich temperaturach: obowiązki pracodawcy w 2026 (i co zmieni się od 2027)

Fala upałów to nie tylko dyskomfort, ale też konkretne obowiązki pracodawcy. Państwowa Inspekcja Pracy zapowiedziała na lato 2026 r. wzmożone kontrole, a brak podstawowych zabezpieczeń, takich jak napoje, jest wykroczeniem zagrożonym grzywną. Poniżej wyjaśniamy, co pracodawca musi zapewnić już dziś, co może wprowadzić dobrowolnie i co zmieni się od 2027 r.

Woda i napoje profilaktyczne

To najważniejszy i najczęściej kontrolowany obowiązek. Trzeba go rozdzielić na dwa poziomy.

• Woda zdatna do picia: pracodawca zapewnia ją zawsze, niezależnie od temperatury (rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP z 26 września 1997 r., § 112).
• Napoje profilaktyczne: zimne, bezpłatne napoje należą się dodatkowo, gdy temperatura na stanowiskach pracy przekracza 28°C w pomieszczeniach albo 25°C przy pracy na otwartej przestrzeni (rozporządzenie Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów).

Napoje muszą być dostępne przez cały czas pracy, w ilości odpowiadającej potrzebom pracowników. Nie wolno zastąpić ich wypłatą pieniężną. Przy pracy związanej z dużym wysiłkiem fizycznym warto zapewnić napoje uzupełniające sole mineralne, a nie samą wodę.

Ogólne obowiązki BHP i organizacja pracy

Poza napojami pracodawca odpowiada za bezpieczne i higieniczne warunki pracy (art. 207 i 226 Kodeksu pracy). W praktyce oznacza to obowiązek uwzględnienia upału w ocenie ryzyka zawodowego i podjęcia działań ograniczających obciążenie cieplne.

• Zapewnienie sprawnej wentylacji lub klimatyzacji, przy czym nawiew nie może wychładzać pracowników przeciągiem.
• Ograniczanie nadmiernego wysiłku fizycznego w godzinach największego upału.
• Zapewnienie miejsca do odpoczynku i schłodzenia się.

Co pracodawca może wprowadzić dobrowolnie

Część rozwiązań nie jest obowiązkowa, ale bywa rozsądna i dobrze przyjmowana przez zespół. Pracodawca może:

• skrócić czas pracy w upalne dni bez obniżania wynagrodzenia,
• wprowadzić dodatkowe przerwy na regenerację,
• przesunąć godziny pracy na chłodniejsze pory dnia,
• przy pracy na zewnątrz zapewnić zacienienie, nakrycia głowy i ochronę przed promieniowaniem UV.

To uprawnienia, a nie obowiązki, ale w razie kontroli świadczą o właściwej organizacji pracy.

Grupy wymagające szczególnej ochrony

Niektórych pracowników przepisy chronią mocniej.

• Pracownicy młodociani: nie mogą pracować w pomieszczeniach, w których temperatura przekracza 30°C, a wilgotność względna powietrza przekracza 65%.
• Kobiety w ciąży i karmiące piersią: praca w warunkach gorącego mikroklimatu jest dla nich ograniczona lub wzbroniona, zgodnie z wykazem prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia.

Czy istnieje „maksymalna temperatura pracy”?

Obecne przepisy nie wyznaczają górnej granicy temperatury, po której przekroczeniu pracownik mógłby automatycznie odmówić pracy. Ustalone są jedynie wartości minimalne, nie niższe niż 14°C przy pracy fizycznej i 18°C przy pracy lekkiej i biurowej.

To ma się zmienić. Projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 27 czerwca 2025 r. przewiduje, że jeśli mimo zastosowania rozwiązań technicznych temperatura przekroczy 35°C w pomieszczeniu albo 32°C na otwartej przestrzeni, praca ma zostać wstrzymana. Planowane wejście w życie to 1 stycznia 2027 r. Warto podkreślić, że to wciąż projekt, a nie obowiązujące prawo.

Kontrole PIP i kary

Brak zapewnienia napojów czy wody to wykroczenie przeciwko prawom pracownika (art. 283 Kodeksu pracy), zagrożone grzywną od 1 000 zł do 30 000 zł. Na lato 2026 r. Państwowa Inspekcja Pracy zapowiedziała wzmożone kontrole warunków pracy w upały, obejmujące między innymi dostęp do napojów i organizację pracy.

Checklist dla pracodawcy

Zanim nadejdzie kolejna fala upałów, warto sprawdzić:

• czy woda do picia jest dostępna przez cały czas pracy,
• czy przy przekroczeniu 28°C w pomieszczeniu lub 25°C na zewnątrz zapewniasz zimne napoje profilaktyczne,
• czy ocena ryzyka zawodowego uwzględnia obciążenie cieplne,
• czy wentylacja lub klimatyzacja działa prawidłowo,
• czy zaplanowano rozwiązania dla pracowników szczególnie narażonych.

Prowadzisz firmę z pracownikami i chcesz mieć pewność, że obowiązki wobec upałów są dopięte, także pod kątem dokumentacji i kontroli PIP? W TAX NINJA, biurze rachunkowym z Wrocławia, prowadzimy kadry i płace i pomożemy to uporządkować. Zapraszamy do kontaktu.